Om het moment voor te zijn dat
kinderen overwegen te stoppen
maar ze juist zover te krijgen
dat ze blijven musiceren
ook na
die soms verwarrende overstap
van basisschool naar middelbare
blijkt dat, uit
onze eigen ervaringen
én uit wetenschappelijk onderzoek,
het nodig is dat muziek
stevig wordt ingebed
in het dagelijks leven
van de leerling

Zodat muziek steeds meer
onderdeel wordt van
zijn of haar eigen
ontluikende
identiteit

Zodat muziek steeds meer
onderdeel wordt van
zijn of haar
sociale leven
in en/of buiten
de lagere en middelbare school

Zodat de keuze om door te gaan
of om te stoppen
een eigen keuze is
werkelijk gebaseerd op
de intrinsieke motivatie
van de leerling zelf

Wat en hoe kunnen wij bijdragen
aan het invlechten van
muziek
in het dagelijks leven
van onze leerlingen?

Omdat dit zo’n mooi onderwerp is
weer eens een serie blogs
waarbij jullie input
van harte, harte welkom is

Roept u maar!

Lesgeven
is het doorgeven van
onze eigen liefde voor muziek

Lesgeven
is het doorgeven van
onze eigen expertise en vaardigheden

Lesgeven
is het doorgeven van
onze eigen ervaringen en gereedschapskist
om een leerling
door diens soms lastige maar ook bijzondere
leerweg te loodsen

Maar lesgeven is nog zoveel meer…

Samen muziek maken
samen lachen
samen verwonderen
samen ontroerd raken
samen mopperen
samen een fundament leggen
van kracht en weerbaarheid
van veerkracht en creativiteit
van samen groeien
samen ouder worden
samen wijzer worden
samen veranderen

Als docent kunnen we
zoveel meer zijn dan slechts
een doorgeefluik…

In ons lesgeven
reageren we
– bewust of onbewust –
op hoe we zelf
ooit
les hebben gehad

Bepaalde aspecten
vonden we prima
die houden we er
bewust of onbewust
in

Andere aspecten
passen we
bewust of onbewust
aan
omdat we
menen dat het
effectiever
sneller
leuker
vollediger
artistieker
dieper
inhoudelijker
zou kunnen
dan hoe wij dat ooit zelf
hebben ervaren

Sommige dingen
hebben we gemist
en voegen we nu toe

Andere dingen
hebben we gemist als kiespijn
en laten we nu weg

Het zou interessant zijn
om vanuit
vogelperspectief
naar ons eigen lesgeven
te kunnen kijken

Om te zien wat en hoe
onze leerlingen
onze studenten
in hun toekomst
wellicht anders
beter dan zelf
zouden doen…

‘Met vallen en opstaan’
maakt het brein
nieuwe verbindingen
voor ieder nieuw leerproces
veel
heel veel
uitprobeersels
exploreersels
nògnietkunsels
tot een vaardigheid
steviger
sterker
en stabieler wordt

‘Met vallen en opstaan’
is een prachtig spreekwoord
mooier dan de niet-Nederlandse variant
trial and error
wat doet denken aan
‘fouten’ en ‘mislukkingen’
en misschien wel aan ‘falen’

In een leerproces
kunnen we – vanuit de hersenen bezien –
simpelweg niet falen
of fouten maken
of mislukken
we kunnen iets wèl
of nòg niet

Ik wens een ieder fijne feestdagen
en een nògnietrijk 2020!

Illustratie Erik Visser RaafWes – grafisch ontwerp

Soms
is het leven zo druk
en vol
dat we bijna vergeten
wie we zijn
waar we staan
waar we gaan

We hebben
allemaal behoefte
aan een kort of langer
moment van rust
van pauze
in het dagelijks leven

Even rustig
ademhalen
staan
zijn
voelen
zitten
luisteren
Cirkel 1
bewust ervaren
muziek maken
of gewoon even
zonder

Hoe dan ook
een startpunt
voor het dagelijks bestaan
voor studeren
voor musiceren

Foto Marjet Schoorel

In de les
speelt
ervaart
leert
een leerling
van alles en nog wat

Maar
neemt hij of zij dat ook
mee naar huis?

De leerling is
immers al 30% vergeten
als hij de deur
uitloopt
en nog meer
als hij op weg naar huis
nog iets anders doet
of met iemand babbelt
of…

Ieder belangrijk moment
mag
en kan
genoteerd of
vastgelegd worden
in schriftjes
opschrijfboekjes
in en rond de bladmuziek
middels een opname
audio of
video

(Ik noemde het al eerder:
lang leve de telefoon!)

Een lesgeefcriterium is:
kan de leerling
wat hij speelt, ervaart, leert
thuis
weer terugvinden?

We hebben het
zo vaak
over fouten
die wij
en onze leerlingen
moeten
afleren
ongedaan maken
nooit meer doen

Maar fouten
zijn zelden fouten

Begrijpen hoe wij
leren
wat er gebeurt
in ons brein
en dat van onze leerlingen
geeft meer ideeën over
wat wij
– abusievelijk –
fouten noemen

Bijvoorbeeld:
veel fouten zijn
‘gewoon’
oud

Oude gewoontes
aangeleerd
niet erg
ze zijn er
accepteer ze

Indien gewenst
kunnen wij
en onze leerlingen
een nieuwe
gewoonte aanleren
alternatieve
breinroutes aanleggen
nieuwe
breinbagage ontwikkelen
nieuwe
mogelijkheden creëren

En zo zijn er
nog meer
van die vermeende
‘fouten’

Wordt vervolgd…

Als we denken
aan hoe ver we eigenlijk
al hadden willen
kunnen
moeten
zijn
verliezen we vaak onze eigen tijdslijn
van leren
uit het oog

Misschien
doe ik niet
voldoende mijn best
misschien
heb ik niet
voldoende talent
of
ontbreekt het me
aan de juiste attitude
misschien
ben ik
onvoldoende gemotiveerd

Een grassprietje
gaat niet sneller
groeien
door eraan te trekken

We kunnen wel
de omstandigheden
beïnvloeden
optimaliseren
verrijken
waarin wij
en onze leerlingen
leren
groeien
ontwikkelen
kunnen
en nog meer

Een van die factoren
is een milde blik…

Naar ons eigen
leerproces
en naar
dat van onze
leerlingen

Soms
heb je van die lessen
die niet
lekker lopen
waarbij de leerling
er maar niet is
en wij
te hard werken
ploeteren
aan het woord zijn
praten als Brugman
sjorren en trekken
aan…

Gelukkig
hebben we
dan weer een week
de tijd
om
onze wonden te likken
bij te komen
onze teleurstelling te verwerken
ons zelfmedelijden te koesteren
in te wentelen
en
weer op te krabbelen
te reflecteren
te spiegelen
te herpakken
een plannetje van aanpak
te maken
om
het volgende keer
anders
of bijnahetzelfdemaartocheenkleinbeetjeanders
te doen

Ook lesgeven
is een leerproces…

Noten lezen
logisch
of minder logisch
een leerling
doet haar best
er iets
fluitends
uit te krijgen

Ze leest wat er staat
en doet
wat ze denkt
dat ze moet doen

‘Zing je de muziek
mee in je hoofd?’
‘Oh ja!’
Direct
klinkt het al een stuk
logischer

‘Vind je het mooi?’
‘Ja, best wel’

‘Kun je je de smaak
en het gevoel van
een rijpe
heerlijke
sappige
nectarine
in je mond
voorstellen?’

‘En kun je je
op dezelfde manier
het verhaal
de klank
het gevoel
de emotie
de smaak
van dit stukje
muziek
voorstellen?’

En opeens
is daar
muziek…