Ergens op oefenen? Of: ergens op letten?

Ergens op oefenen.

Dat zegt niet zoveel:
dat kan gedachteloos
aandachtsloos
zonder ergens op te letten.

Echter:
zonder aandacht en focus
geen leerproces.

Ergens op letten,
creëert als vanzelf een verandering
in het brein.

We kunnen – door ergens op te letten –
iets leren
iets verbeteren
iets veranderen
reageren
niet reageren
iets toepassen
iets aanpassen
iets…

Dat is alles.
Alleen maar
ergens op letten.

Dus misschien moeten we onze leerlingen
niet vragen om ergens op te oefenen
te studeren
te ploeteren,
maar ze leren een laagje dieper te gaan:
‘Let thuis op x
y
en z
en let op a
f
en t’.

Ergens op letten is ergens op oefenen.

5e2e6981870c3a0d4948840537933877

 

Nog een keer?

De eerste poging
van een leerling is
vaak niet
naar zijn of haar eigen wens.

Wil je ‘m nog een keer doen?
of gaan we door?

Wil je ‘m nog een keer doen?
of zal ik erop reageren?

De leerling weet zelf het beste
of de versie die hij of zij zojuist speelde
de werkelijkheid van het oefenen
laat horen
of dat ie
eigenlijk wel beter zou kunnen.

Het stellen van de vraag:
‘wil je ‘m nog een keer doen’
is voor zowel de docent
als de leerling
leerzaam
en nodigt uit
tot reflectie.

verlaatdialoog

Tellen of bewegen?

Altijd fascinerend
om te zien
en te beluisteren
hoe die tikkende voet
– die zo z’n best doet –
vaak niets te maken lijkt te hebben
met de muziek die tegelijkertijd
gespeeld wordt.

Die tikkende voet:
het resultaat
van een tellend mens.

Maar tellen
– hoe belangrijk ook –
kan totaal nutteloos zijn
als het niet deel uitmaakt
van het voelen van de puls.

Puls.
Het voelen van de maatsoort
het voelen van de muziek in je lichaam
het gevoel dat je zou kunnen dansen
die doorgaande beweging
waardoor je bijna niet stil kunt staan
of niet stil kunt zitten…

Het ervaren van de puls
geeft een geweldige focus
voor het spelen van de muziek.

Het ervaren van de puls
lijkt ook een heldere taak te geven
aan de kleine hersenen
– of cerebellum –
waardoor deze niet de kans krijgen
in hun FFF modus te schieten
als we zenuwachtig zijn.

Dus in plaats van onze leerlingen driftig te laten tellen
en met hun voeten te tikken
kunnen we ze beter de puls laten voelen
en het tellen gebruiken als
(onder)verdeling
van de maatsoort…

 

meisjes

 

Op en neer, neer en op

In de slakkengang
kunnen onze vingers toch
snel
effectief
efficiënt
kordaat
bewegen
zodat het langzaam spelen
alvast
dezelfde vingerbewegingen geeft
als in het uiteindelijke tempo.

Zijn we er ons
van bewust
dat de beweging van onze vingers
– op en neer, neer en op –
niet door onze vingerspieren
maar door onze onderarmspieren
wordt gemaakt?

Op: de dorsale (rugkant) onderarmspieren trekken samen
terug: de dorsale spieren ontspannen
Neer: de ventrale (buikkant) onderarmspieren trekken samen
terug: de ventrale spieren ontspannen

Op en neer: een mooi samenspel
tussen onderarm-antagonisten.

Spanning in de handen
en in de vingers
zal de effectiviteit
efficiëntie
en snelheid
van de vingerbewegingen
belemmeren.

Slakkengang studeren:
met aandacht voor de kwaliteit
van onze (vreemde) bewegingen…

624bbbf5b3c8a293950c8ed24a0c4eef

 

 

 

 

Slakkengang

Een bekende strategie
in oefenland
is ‘langzaam’.

Supersuperlangzaam
gewoon langzaam
of een beetje langzaam.

Vertraagd spelen
in de hoop dat het dan
vanzelf beter wordt.

Maar langzaam spelen an sich
is niet per se nuttig
het is geen doel
maar een prachtig middel
om iets te kunnen bereiken
wat in het normale tempo
nog niet lukt.

Langzaam oefenen = aandachtig oefenen
tenminste, dat zou het moeten zijn
zo langzaam, dat ik tijdens het spelen
alles wat ik wil volgen
kan volgen.

De melodie
de harmonie
de bewegingen die ik maak
de strijkstok die over de snaren gaat
de lucht die door mijn lichaam stroomt
de doorgaande klank van iedere noot
de muzikale richting in de noot en naar de volgende noot toe
de onderkant van de toon
de bovenkant van de toon
het begin en einde van iedere noot
de klankkleur
de ontspanning in mijn lichaam
mijn ademhaling
mijn innerlijk zingen
de emoties die ik voel…

Zonder af te dwalen
maar er ‘te zijn’
bezig met wat ik wil verbeteren.

Slakkengang oefenen,
geniet ervan.

slak 1

Grasmatspanning

Verstijfd van de spanning
de kluts kwijt door stress
lood in de voetbalschoenen
apathisch op het veld…

Zouden voetballers ook
zo weinig begeleiding krijgen
in het omgaan met grasmatspanning?

Ik ken nog wel wat musici
die cursussen
in de aanbieding hebben…

GettyImages-52009230-A

Opzeggen of opzingen

Een leerling
ploeterde haar weg
door een toonladder.

‘Wat was je focus?
Zei je de toonladder op in je hoofd
of zong je ’m innerlijk mee?’

‘Aha’, zei ze, ‘ik zei ’m op.’

‘Zing ’m nu eens mee?’

En daar klonk  ie:
gaaf
foutloos
muzikaal.

Fascinerend hoe weinig
noten opzeggen
  als letters zonder muzikale context
met een toonladder
van doen heeft.

Sing_the_Alphabet_(CD)