Eigen zelf

Musicerende kinderen
floreren dankzij
hun directe omgeving

Ouders spelen
een niet te onderschatten rol
bij het enthousiasmeren
en het vuurtje
brandende houden
zij bepalen – bewust of onbewust –
welke rol muziek
zal spelen in het leven van hun kroost

Vanaf de puberteit
verandert alles

Ouders
mogen meer op afstand:
van alles ondersteunend
naar financieel
en mentaal ondersteunend
belangstellend
niet zo maar loslaten maar
beetje bij beetje
de verantwoordelijkheid
bij de puber neerleggen

Kinderen mogen
moeten
hun eigen zelf gaan vinden
ontwikkelen
koesteren
hun eigen muzikale zelf

Zichzelfvertrouwen

In ons lesgeven
willen we leerlingen verder brengen
volgende stappen aanreiken
treetjes hoger laten klimmen

Niets mis mee maar
laten we onze leerlingen voldoende
terugkijken vol verwondering
bewondering
voor waar hij hiervoor was?

Toen ik leerling was
smachtte ik naar een teken
– het hoefde niet eens een compliment te zijn –
dat ik goed bezig was
dat ik op de juiste weg zat

Want soms eigenlijk best vaak
kreeg ik het gevoel
dat ik vooral veel fout deed
dat mijn docenten mij
lieten zienmerkenhorenvoelenweten
wat ik allemaal nog niet kon

Wij docenten
zien wel eens over het hoofd
nemen als vanzelfsprekend
de stappen die onze leerlingen
de afgelopen periode
wél hebben afgelegd
hoe ze zijn gegroeid
hoeveel ze zijn vooruit gegaan
ten opzichte van vorige week
ten opzichte van een jaar geleden

Lesgeven gaat dus ook
over samen reflecteren op het leerproces
waarin onze leerling is
hem laten zien en ervaren
dat hij leert
dat hij groeit
dat hij op zichzelf kan en mag
vertrouwen

Leerprojectjes

Het nieuwe schooljaar
is bezig
zo fijn om iedereen weer in het echt
te mogen begroeten
ontmoeten
ervaren
samenzijn

Ieder jaar start ik
mijn eigen leerprojectjes
een of meerdere thema’s
om in te duiken
en mezelf aan het werk te zetten

Iets veranderen
waar ik in mijn eigen lessen
nog niet zo tevreden over ben

Kleine plannetjes
met grotere gevolgen
waarmee ik
naar hartenlust
experimenteer
reflecteer
mijmer
en al dat soort nuttige
zelfregulatieve vaardigheden

En later kijk ik terug
en denk:
waarom had ik dat
niet eerder bedacht?
zo nuttig
zo logisch
en eigenlijk zo vanzelfsprekend…


Thuis-oefenen 12

De Coronaperikelen
zijn nog lang niet
op z’n end

Ik hoopte dat
aflevering 11
de laatste had mogen zijn
maar de onzekerheid blijft
de sociale distantie
in afstand
in aangezicht

Mondkapjes geven
een doorlopend gevoel van
‘er is iets aan de hand’

We begrijpen eindelijk de term
‘Spaans benauwd’
beslagen brillen
blikken van vervreemding
– is hij het nou wel of niet –
en wellicht zelfs
een nieuwe mode

Veel verschillende kleuren
modellen
patronen
stoffen
touwtjes
elastiekjes

Ach, ik zie het maar
als visuele muziek…

In de muziek
Over musiceren, studeren en het brein
Pagina 119
Amsterdam University Press 2019

Thuis-oefenen 11

In het hier en nu
– ook in deze vreemde tijden
vol onzekerheid
vol onduidelijkheid
weinig om op te verheugen
genoeg om voor te vrezen –
toch bij onszelf te blijven

Aandacht voor aandacht
De focus op focus

Interessante materie
die mij
en mijn leerlingen en studenten
vele stappen verder heeft gebracht
inclusief gereedschap
om om te kunnen gaan
met dit ‘tijdelijke abnormaal’
om ‘in onszelf’ en ‘in de muziek’
te zijn
voor het geval dat
we daar ook nu voor kiezen

In de muziek
Over musiceren, studeren en het brein
Amsterdam University Press (2019)

Thuis-oefenen 10

Gezond verstand
vertelt ons vaak al wat
door onderzoek wordt
bevestigd

Zo logisch
dat als we duf zijn
of dorst hebben
of moe zijn
of gefrustreerd raken
we niet optimaal functioneren

Ons lichaam
laat ons
luid en duidelijk weten
wanneer we
wel of niet in staat zijn om
te leren

Nou nog leren
luisteren…

Pagina 19
In de muziek
Over musiceren, studeren en het brein
Amsterdam University Press 2019

Thuis-oefenen 9

Alleen
thuis musiceren
zonder muziekmaatjes

Het gaat nog wel even duren
voor we weer samen
mogen zijn
klanken mogen delen
een gezamenlijk verhaal
mogen vertellen

Samen
mogen grinniken
grapjes maken
aandachtig luisteren
naar elkaars mooie lijnen
verdwijnen
in het muzische groepsgevoel
groepsgeluid
groepsklanken
groepsemoties

Samen
verwonderen
verheugen
spetteren
moe worden
toe zijn aan pauze
zin hebben in volgende week

Alleen
maar toch samen
in verbeelding
klankvoorstelling
elkaar alvast leren kennen…

Pagina 73
In de muziek | Over musiceren, studeren en het brein
Amsterdam University Press 2019

Thuis-oefenen 7

Noten uit ons instrument rammelen
alsopeentypemachine
kennen en kunnen we allemaal

Er ontstaat geluid
maar eigenlijk weten we niet
wat er gaat klinken
‘bolletje-greep’
noemen de didactici dat

Naar bladmuziek kijken
en daardoor
weten hoe het klinkt
is waar we naar streven
zodat
de klankvoorstelling
altijd aanwezig is
en onze spieren
in beweging zet

Maar soms is dat gewoon nog
niet mogelijk
omdat we nog niet zover zijn
of omdat muziek
soms ook gewoon heel vreemd is
verbazingwekkend

Niets mis mee
blijf je verbazen
en neem je eigen verbazing
serieus
misschien wel een aardige
ook voor de
rest van ons leven…

Pagina 147
In de muziek
Amsterdam University Press
Augustus 2019

Thuis-oefenen 6

Kalm blijven
is niet makkelijk
en al helemaal niet
in Corona-tijden

Ook tijdens het muziek maken
zijn er talloze – kleine of grotere –
momenten die ons
ietwat uit balans kunnen doen
geraken

Ik denk dan niet zozeer
aan voorspelen of performen
(wat in Corona-tijden helegaar niet meevalt)
maar juist aan al die momenten
– kleine of grotere –
in de muziek zelf

Hoge passages
expressieve passages
snelle passages
harde passages (of juist heel zacht)
en natuurlijk in het algemeen:
moeilijke passages

Ze ‘triggeren’
ons alarmsysteem
en geven ons fysieke (armen/nek/vingersennogveelmeer)
en mentale (‘oh nee, daar komt die lastige passage!!!!!’)
spanning

Tijdens het oefenen
mogen we onszelf uitnodigen om
kalmte te vinden
kalmte te bewaren
en deze
kalmte te trainen

In mijn boek daarom
diverse hoofdstukken
over kalm blijven
in de muziek
en in het dagelijks leven…

In de muziek
(Over musiceren, studeren en het brein)
Amsterdam University Press 2019